كازرون از شهرهای قدیمی ایران است. تا زمانی که شهر بیشاپور به عنوان یک مرکز بزرگ شهری در منطقه پابرجا بود، کازرون بیش تر به یک روستای کوچک شباهت داشت تا یک مرکز شهری و مرکز داد و ستد. در شهرهای پیش از اسلام، میدان بیش تر از این که یک فضای اجتماعی باشد، یک فضای اداری - سیاسی به شمار رفته و معمولا به عنوان یک فضای تشریفاتی که در خدمت دستگاه حکومتی بود، در جوار کاخ ها و معبر آن ها ساخته می شد. جایگاه بازار كازرون در قبل از اسلام دقیقا مشخص نیست، اما آن چه مهم است این که نقش این شهر و در مسیر قرار گرفتن آن گویای وجود داد و ستد گسترده‌ای در منطقه بوده است. بعد از ورود اسلام و از میان رفتن رونق پادشاهان ساسانی، شهر شاهپور نیز از بین رفت و كازرون شروع به رشد کرد. این رشد از قسمت شمال شروع شده و به تدریج به قسمت بازار فعلی و در قسمت جنوبی شهر رسید. شغل اهالی این منطقهرادام‌داری، كشاورزی و صنایع دستی تشكیل می‌دهد. بافت پارچه های ابریشمی، نخی، پشمی، قالی، گلیم، شال و گیوه دوزی مهم ترین صنایع دستی شهرستان کازرون را تشکیل می دهند. پارچه‌ های ابریشمی، نخی و پشمی كازرون از شهرت به سزایی برخوردارند ودر گذشته این پارچه ها درشهر كازرون بافته می شده ولی امروزه بافتن پارچه به شكل های ساده تری معمول است ولی با این حال بهترین بوریاها به شهر كازرون تعلق دارد. قالی بافی نیز در این منطقه رواج زیادی دارد و بیش تر توسط اهالی ایل قشقایی تولید و عرضه می شود.
جلوه های بهاری و پاییزی دریاچه پریشان (فامور) جذاب و دیدنی بوده و مراتع و گلزارهای حاشیه دریاچه و پرندگان وحشی آن تفرجگاه طبیعی و جالب توجهی را به وجود آورده اند. ارزش های زیست محیطی دریاچه پریشان بسیار كم نظیر و جالب توجه بوده و این دریاچه را به یکی از مراکز جلب گردشگران و بومیان منطقه برای گذران اوقات فراغت، تبدیل نموده است. چشمه ساسان که مناظر طبیعی ارزشمندی در پیرامون آن وجود دارد و غارهای تاریخی چون غار تنگ چوگان که مجسمه حجاری شده شاپور اول در آن قرار دارد، از جاذبه های طبیعی شهرستان کازرون به شمار می آیند. نقش شاپور که از بقایای شهری آباد بر جای مانده و ویرانه های شهر بیشاپور كازرون که به همت شاپور اول ساخته شده و كاخ ها و بناهای بسیاری داشته، به همراه چندین اثر مذهبی و تاریخی دیگر که قدمت بیش تر آن ها به دوره های باستانی می رسند، از مهم ترین دیدنی های شهرستان کازرون به شمار می آیند

مشخصات جغرافیایی


این شهرستان از شمال و شمال باختر به استان خوزستان، از شمال خاور به شهرستان شیراز، از جنوب و جنوب باختر به استان بوشهر و از جنوب خاوری به شهرستان فیروز آباد محدود است. آب و هوای شهرستان كازرون به طور كلی گرم است. شهرستان كازرون از 4 بخش مركزی، خشت، كوهمره نودان، فهلیان و ممسنی تشكیل یافته است.شهر كازرون مركز شهرستان كازرون، در 51 درجه و 39 دقیقه طول جغرافیایی و 29 درجه و 37 دقیقه عرض جغرافیایی و در ارتفاع 860 متری از سطح دریا واقع است. مسیرهای ارتباطی به این شهرستان عبارت اند از:
- راه كازرون – شیراز به طول 143 كیلومتر
- راه كازرون – بندر بوشهر به طول 162 كیلومتر كه از 9 كیلومتری شهر كازرون می گذرد.
- راه كازرون – دشت ارژن به طول 60 كیلومتر
- راه كازرون – فیروز آباد به طول 176 كیلومتر
- راه فرعی به سوی شمال به طول 12 كیلومتر تا روستای دوان
جمعیت شهرستان كازرون در سرشماری 1375 تعداد 254992 نفر برآورد شده است. اهالی این شهرستان آریایی نژاد هستند و به زبان فارسی گفت و گو می كنند. درقسمت های شمالی شهرستان‌به تركی و لری نیز تكلم می شود. شغل اصلی اهالی كشاورزی، دام‌داری و صنایع دستی است.  


مکان های دیدنی و تاریخی


جلوه های بهاری و پاییزی دریاچه پریشان (فامور) جذاب و دیدنی بوده و مراتع و گلزارهای حاشیه دریاچه و پرندگان وحشی آن گردش‌گاه طبیعی و جالب توجهی را به وجود آورده اند. ارزش های زیست محیطی دریاچه پریشان بسیار كم نظیر و جالب توجه بوده و این دریاچه را به یکی از مراکز جلب گردشگران و بومیان منطقه برای گذران اوقات فراغت، تبدیل نموده است. چشمه ساسان که مناظر طبیعی ارزشمندی در پیرامون آن وجود دارد و غارهای تاریخی چون غار تنگ چوگان که مجسمه حجاری شده شاپور اول در آن قرار دارد، از جاذبه های طبیعی شهرستان کازرون به شمار می آیند. نقش شاپور که از بقایای شهری آباد بر جای مانده و ویرانه های شهر بیشاپور كازرون که به همت شاپور اول ساخته شده و كاخ ها و بناهای بسیاری داشته، به همراه چندین اثر مذهبی و تاریخی دیگر که قدمت بیش تر آن ها به دوره های باستانی می رسند، از مهم ترین دیدنی های شهرستان کازرون به شمار می آیند.  


صنایع و معادن


صنایع كارخانه‌ای دراین‌شهرستان محدود به صنایع مربوط به كشاورزی، دام‌داری و كارخانه‌های تولید مصالح ساختمانی است. كارخانه‌های‌مربوط به صنایع غذایی، چوب، البسه، وسایل نقلیه و … نیز در این شهرستان وجود دارند. داد و ستد و بازرگانی نیز یكی از مشاغل اصلی اهالی شهرستان كازرون است. عمده ترین صادرات این شهرستان گندم، جو، پنبه، بنشن، تره بار، مركبات، پشم، گوسفند، خرما، مركبات، رود (شیره درختی) و پسته كوهی می باشند. مركز این شهرستان به علت اینكه محل رفت و آمد چند ایل بزرگ ( قشقایی، ممسنی و دشتستانی) است از بازرگانی پر رونقی برخوردار شده است.  


کشاورزی و دام داری


محصولات کشاورزی شهرستان كازرون عبارتند از: غلات، تنباكو، خرما، برنج، حبوبات، پنبه، مركبات كه برخی از این محصولات جزء صادرات شهرستان نیز می باشند. از سوی دیگر به لحاظ این كه ایلات و عشایر در منطقه پراكنده هستند. دام داری و تولیدات دامی رونق چشم‌گیری دارد. انواع فرآورده های لبنی و پشم و پوست و روغن از تولیدات دامی بخش دام پروری کازرون است.  


وجه تسمیه و پیشینه تاریخی


كازرون از شهرهای قدیمی ایران است. نام اولیه آن «نورد» بوده است. گویند كه كازرون را طهمورث شاه بنا نهاد و پس از آن خراب شد و مجددا شاپور اول ساسانی هم زمان با بنای شهر بیشاپور، كازرون را نیز آباد كرد. بعدها قباد ساسانی بر اهمیت آن افزود. كازون در ابتدا از 3 قریه نورد، راهیان و دریس تشكیل می شد و روی هم به «بلد العتیق» معروف بود. اما در اواخر قرن چهارم هجری آنرا كازرون نامیدند. كازرون را به جهت این كه در فصل بهار با طراوت و سرسبز است در برخی از كتاب ها شهر سبز لقب داده اند. پاره ای دیگر از محققین بر این باورند که به سبب غنای كوه های پیرامون كازرون از حیث ثروت طبیعی آن را كوه زران گفته اند و به تدریج به كازرون تغییر یافته است.