شهرستان بافق با مركزیت شهر بافق، در فاصله یك‌صدوبیست كیلومتری جنوب‌خاوری یزد و در ارتفاع 927 متر از سطح دریا قرار دارد. مردم بافق علاوه بر استفاده از خرما، از الیاف و شاخه های این درخت پادری، بادبزن، كلاه حصیری، ریسمان تهیه می کنند. مهم ترین صنایع دستی این شهرستان را قالی‌بافی، صابون پزی، كرباس بافی، جارو، بادبزن، حصیر و پادری تشكیل می‌دهد كه به مناطق دیگر نیز صادر می شود. به علت وجود درختان خرما در این منطقه؛ صنایع دستی وابسته به نخل در این شهرستان رونق فراوان دارد. هم‌چنین این شهرستان به لحاظ وجود معادن غنی بسیار دارای اهمیت بوده و شغل بسیاری از مردم آن معدن‌كاری است. شهرستان بافق از مكان‌های تاریخی و دیدنی متعددی برخوردار است. امام‌زاده عبدالله‌بن موسی‌بن‌جعفر(ع)، مسجد جامع (قرن 12 هـ.ق)، مسجد سراستخر، مسجد امام حسین(ع)، مسجد حاج حسین، مسجد چهارده معصوم(ع)، مسجد فاطمیه بافق و مسجد فاطمیه آهن‌شهر، مسجد صاحب‌الزمان(ع) مباركه،‌حسینیه امام‌زاده و مسجدحاجی سید حسن از جمله دیدنی های این منطقه محسوب می‌شوند.

مکان های دیدنی و تاریخی


آرامگاه عبدالله‌، باغ تیتو، پیر مراد، چشمه پیروزی، خانه های پیشین، خانه های وحشی بافقی، قاضی میر جعفر، قلعه كافر، مسجد جامع، مدرسه علمیه و محله لرد از مهم‌ترین مكان‌های دیدنی و تاریخی شهرستان بافق به شمار می‌آیند.  


صنایع و معادن


از معادن بافق می توان معدن آهن چغارت، در 14 كیلومتری شمال خاوری شهر بافق، معدن آهن چادرملو، معدن آهن سه چاهون، معدن ناریگان و معدن سرب و روی كوشك در شمال خاوری شهر بافق و معادن زیر زمینی مس، سرب، روی و زغال سنگ را نام برد. 


کشاورزی و دام داری


جایگاه جغرافیایی این ناحیه سبب شده كه همیشه دست‌خوش كم آبی باشد. شوره زارها نه تنها با خاك های شور و قلیایی خود، عامل ركورد كار كشاورزی می شوند، بلكه كاهش بازدهی فرآورده های كشاورزی را به دنبال دارند. با وجود این شغل بیش تر مردم بافق كشاورزی بوده است. از مهم ترین فرآورده های كشاورزی این شهرستان می توان گندم، جو، پنبه، روناس، نارنج، پسته و خرما را نام برد که هرساله مقداری از این فراورده ها به نقاط دیگر صادر می‌شود. نخلستان های بافق بیش از 400 هزار اصله درخت خرما دارند، كه ‌در شكوفایی اقتصاد آن تأثیر زیادی داشته اند.  


مشخصات جغرافیایی


شهرستان بافق در جنوب خاوری استان یزد و در كنار راه آهن تهران – كرمان قرار دارد. این شهرستان از شمال به شهرستان اردكان، از باختر به شهرستان های یزد و مهریز، از جنوب به استان كرمان و كویر لوت و از خاور به كویر لوت محدود می گردد. آب و هوای شهر بافق، در تابستان ها گرم، اما در زمستان ها ملایم تر از دیگر نواحی استان یزد است. ریزش باران بیش تر در زمستان و بهار روی می دهد. در بخش باختر و جنوب خاوری بافق تپه های ریگ روان وجود دارد، كه بلندی آن ها از چند متر تجاوز نمی كند. بزرگ‌ترین نمك زار استان یزد، یعنی كویر درانجیر و در شمال باختری این شهرستان، در اثر شوراب های رود شور به وجود آمده است. مراتع شهرستان بافق از گونه فقیر است و بالا بودن تبخیر و نامناسب بودن میزان بارندگی سبب شده است، كه مراتع خوب نیز دوام چندانی نداشته باشند. مراتع لرد شیطور جزو بهترین مراتع استان یزد می باشند. طبق سرشماری سال 1375جمعیت شهرستان بافق 41835 نفر شامل 9027 خانوار بوده است، كه از این شمار 20738 نفر مرد و 21097 نفر زن بوده اند. مردم بافق سخت كوش، متدین، میهمان نواز، پاك اندیش، آزاده و وطن دوست هستند. بافقی ها ایرانی الاصل و آریایی نژادند و به زبان فارسی و لهجه شیرین محلی سخن می گویند. همه مسلمان و پیرو مذهب شیعه جعفری می باشند. فاصله هوایی بافق تا تهران 599 كیلومتر و فاصله زمینی آن تا یزد 117، تا چغارت 7، تا زرند 157، تا تهران 794، تا اردكان 17 كیلومتراست. با گشایش راه آهن بافق – بندرعباس و انجام طرح راه آهن بافق- مشهد، این شهر از جایگاه اقتصادی ویژه ای برخوردار شده و رونق تازه ای یافته است.  


وجه تسمیه و پیشینه تاریخی


بافق از شهرهای پیشین و تاریخی استان یزد به دلیل جایگاه طبیعی، جغرافیایی و ارتباطی خود در دوران های گوناگون مورد توجه بوده و بارها مورد چپاول سركشان و كشورگشایان قرار گرفته است. این شهرستان پیش از اسلام جزو قلمرو هخامنشیان، اشكانیان و ساسانیان بوده است. در روزگار ساسانیان منطقه یزد، از جمله شهر بافق رو به آبادانی نهاد و از جایگاه ویژه ای برخوردار شد. بافق، در روزگار عثمان بن عفان به دست مسلمانان گشوده شد و در نیمه دوم سده سوم هـ. ق، یعقوب لیث صفاری بر این منطقه دست یافت. در روزگار دیلمیان، فخر الدوله دیلمی و از سال 536 تا 718 هـ . ق اتابكان یزد بر این ناحیه حكومت كردند و نماینده ای به بافق فرستادند. در زمان آل مظفر، صفویان و حاكمان دوره تیموری، شهر بافق گسترش یافته و آباد شد. در حمله افغان ها به ایران، به مردم منطقه یزد، از جمله شهر بافق خسارت وارد شد و این شهر، به قلمرو محمود و اشرف افغان درآمد. در دوره نادرشاه افشار و جانشینان او، شهر بافق تابع ایالت یزد بود و محمد تقی خان و بازماندگانش بر این ناحیه حكمرانی داشتند.