شهرستان تفت در هجده كیلومتری جنوب‌باختری استان یزدقرار دارد و یكی از مناطق خوش آب و هوای استان یزد است. بیش‌تر فضاهای این شهرستان، به ویژه در محلات قدیمی، را باغ‌هاتشكیل می‌دهند. بافت كلی و قدیمی تفت، باغ ـ محله و خانه ـ باغ است. 65% جمعیت این شهرستان به كشاورزی و باغ‌داری اشتغال دارند. در تاریخ یزد، همواره آب تفت زبان‌زد عام و خاص بوده و اكنون نیز كوچه‌ای به نام «آب‌تفت» در شهرستان یزد وجود دارد كه نشانه‌ای از توجه به طراوت شهرستان تفت است. شهرستان تفت یكی از بزرگ‌ترین مراكز پرورش كرم ابریشم و تولید انار در استان است و انار آن به مناطق مختلف صادر می‌شود.مهم‌ترین صنایع دستی این شهرستان را گیوه دوزی و قالی بافی تشكیل می‌دهد. قالی‌های این منطقه با طرح كاشانی بافته می‌شوند. زنان روستایی با ابزار ساده رویه گیوه را می بافند و یا به قول خودشان می چینند. ماده اولیه گیوه نخ پنبه ای است پس از مرحله بافت؛ بایستی رویه به تخت دوخته شود. كار تهیه تخت و دوخت به وسیله مردان انجام می‌شود. گیوه های این منطقه از شهرت زیادی در استان برخوردار هستند. مراكز دیدنی این منطقه را آب‌انبار سرده، آب‌انبار برسه، سنگ‌قبر صفی قلی بیك، حسینیه شاه‌ولی، سنگ قبر خانش بیگم، خانقاه یا بقعه شاه خلیل ثانی، مسجد شاه ولی، حسینیه غیاث‌آباد، مسجد و حسینیه محله گرمسیر، قلعه گرمسیر، مسجد شاه یحی، مسجد جامع بیدا خوید،‌مسجد شیخ علی بنیمان، مسجد توران پشت، بقعه سیدگل سرخ توران پشت، بقعه پیر مراد توران پشت، بقعه چهل دختران توران پشت، بقعه شیخ جنید توران پشت، مزار توران پشت، قلعه شواز، مسجد اسلامیه (فراشاه) تشكیل می‌دهد.

مکان های دیدنی و تاریخی


درختان كهن‌سال، آتشكده‌های زرتشتی، آسیاب و دژ پهلوان، حسینیه شاه ولی خانقاه و مسجد شاه ولی، آب‌انبار سرده، آب‌انبار برسه، سنگ‌قبر صفی قلی بیك، سنگ قبر خانش بیگم، خانقاه یا بقعه شاه خلیل ثانی، حسینیه غیاث‌آباد، مسجد و حسینیه محله گرمسیر، قلعه گرمسیر، مسجد جامع بیدا خوید،‌ مسجد شیخ علی بنیمان، مسجد توران پشت، بقعه سیدگل سرخ توران پشت، بقعه پیر مراد توران پشت، بقعه چهل دختران توران پشت، بقعه شیخ جنید توران پشت، مزار توران پشت، قلعه شواز، مسجد اسلامیه (فراشاه) از جمله مكان‌های دیدنی و تاریخی شهرستان تفت به شمار می‌آیند.  


صنایع و معادن


از صنایع ومعادن شهرستان تفت اطلاعات مستندی در دست ما نیست. مهم ترین صنایع دستی این منطقه را گیوه‌دوزی و قالی‌بافی تشكیل می‌دهد كه توسط زنان و دختران در داخل كارگاه ها و یا در منازل مسكونی انجام می‌گیرد. 


کشاورزی و دام داری


با توجه به استعداد ناحیه؛ بیش تر مردم تفت كشاورز و باغ‌دار هستند. از فرآورده‌های کشاورزی این منطقه می توان گندم، جو، بنشن، تره بار، انار، هلو، زردآلو، گوجه و گردو را نام برد كه انار تفت فراوان و از کیفیت خوبی برخوردار بوده و به نقاط دیگر صادر می شود. مردم این شهرستان همراه كشت به دام‌داری نیز می پردازند.  


مشخصات جغرافیایی


شهرستان تفت،در كنار راه یزد – شیراز در باختر استان قرار دارد. این شهرستان از سوی شمال به شهرستان یزد، از باختر به شهرستان های یزد و ابركوه، از جنوب به شهرستان های ابركوه و مهریز و از خاور به شهرستان مهریز محدود می‌شود. بلندی مركز شهرستان تفت از سطح دریا، 1560 متر است. این شهرستان ناحیه ای كوهستانی است و بیش از 60 درصد روستاهای آن، در دامنه كوه ها قرار دارند. آب و هوای تفت نیمه بیابانی است، كه به دلیل قرار گرفتن در دامنه شیركوه نسبت به یزد، دارای تابستان های ملایم تر و بارندگی بیش تری است. بیش ترین درجه حرارت، در تابستان 34 و كمترین آن در زمستان 12 درجه سانتی‌گراد است. رطوبت در تابستان 15 درصد و در زمستان 30 درصد بوده و میانگین بارندگی سالیانه برف 70 سانتی‌متر و باران تا 60 سانتی‌متر است. مردم این شهرستان مسلمان شیعه و آریایی نژادند و به زبان فارسی و لهجه شیرین محلی یزدی سخن می گویند. زرتشتیان ساکن در این شهر با گویش ویژه خودشان سخنی می گویند. تفتی ها، مردمی پاك اندیش، سخت كوش، درستكار، ‌متدین و مهمان نواز هستند. مسیرهای ارتباطی این منطقه به اطراف عبارتند از:
- راه تفت – یزد به سوی شمال خاوری و به درازای 20 کیلومتر
- راه تفت – ده نو – ده شیر به سوی باختر و سپس به سوی جنوب
- راه تفت – ترزجان به درازای 24 کیلومتر
- راه تفت – منشاد – ده بالا
- راه تفت – ابرکوه به درازای 150 کیلومتر
فاصله هوایی شهر تفت تا تهران، 520 كیلومتر است  


وجه تسمیه و پیشینه تاریخی


تفت منطقه‌ای باستانی با پیشینه‌ای دراز است. این شهر از هر لحاظ با یزد پیوند تاریخی داشته و نامش همیشه با آن، همراه بوده است. شهر تفت را، كه زادگاه علامه تفتازانی است، به دلیل وجود چشمه «نصیری» در پای «چنار سرده»، «تفت نصیری» نیز نامیده اند. واژه تفت، در اوستا «تفته» به معنی «گرم شده»است. مردم تفت بر این باورند که به دو دلیل این شهر تفت نامیده می‌شود. یکی به دلیل وجود تفته كوه در جنوب شهر، كه هنگام تابش خورشید، بسیار داغ و سوزان شده و به اصطلاح محل تفتیده می شود و دیگر سبد و طبق میوه که در گویش محلی به آن ها «تفت» می گویند، که هر دو مورد درست بوده و كاربرد دارند. در دیگر فرهنگ ها تفت به معنی قهر و غضب، خرام و خرامان، گیاه دارویی كه خوردن بیخ آن مانند تاتوله جنون آورد، نیز آمده است.