دره شهر از گذشته های دور پایتخت تابستانی ایلامی ها بوده است و اوج رونق آن در دوره ساسانیان بوده كه ییلاق امرا و بزرگان بوده است. این شهر در آبرفت های سیمره و در كنار ویرانه های شهر تاریخی سیمره و در دو سوی مسیر رودخانه دره شهر، جایی كه تپه ماهورهای دامنه شمالی كبیر كوه خاتمه می یابد، قرار دارد. در شهر ستان دره شهر به دلیل این كه از مناطق لرنشین ایلام هستند آهنگ ها و ترانه و موسیقی لری رواج دارد كه درانواع بزمی و رزمی و حماسی و ...اجرا می شوند. مانند نوعی ترانه به نام سایرخونی كه آهنگی سوزناك است و با لهجه لری خوانده می شود. برای اجرای آن از كمانچه استفاده می شود. اطراف دره شهر را مزارع آبی و دیمی با خاك حاصل خیز فرار گرفته است. مزارع كشاورزی دره شهر به وسیله آب رود خانه های سیمره، سیكان و چشمه سار های كوچك دیگر آبیاری می شود و حفر چاه های عمیق و نیمه عمیق كمبود آب را تتامین می كند. در مزارع روستاهای دره شهر ضمن كاشت برنج، گندم، جو و محصولات صیفی نیز به دست می آید. از مهم ترین محصولات جالیزی دره شهر خیار است كه بسیار معروف است. این شهرستان دارای دو بخش مركزی و بدره است. شهر دره شهر بیش تر به زبان لری و كردی صحبت می كنند ولی زبان مردم بخش بدره كردی است. این شهرستان به دلیل این كه در كنار كبیركوه و در كنار خرابه های شهر باستانی ماداكتو دوره ساسانی و رود خروشان سیمره واقع شده، هم چنین با دارا بودن استعداد كشاورزی و وجود آب‌فراوان و مراتع و جنگل های انبوه،‌ دارای آثار دیدنی تاریخی و طبیعی بی شماری است. اهمیت تاریخی دره شهر به حدی است كه مورخان و تاریخی نگاران آن را به نام اولین شهر تاریخی دوره ساسانی نامیده اند.

مکان های دیدنی و تاریخی


مهم ترین مراكز دیدنی و زیارتگاهی دره شهر عبارتند از:
- آثار خرابه های شهر سیمره و آثار قصر ها و بازار های تاریخی.
- آسیاب آبی و قلعه شیخ ماخو (شیخ محمد خان) در روستای شیخ مكان.
- تنگ زیبا و تاریخی ، طبیعی بهرام چوبینه در مسیر دره شهر به پل دختر.
- تپه باستانی تیغن در كنار دره شهر.
- آثار قلاع تاریخی درمنطقه ییلاقی كلم بخش بدره و هم چنین دره ییلاقی كلم بدره.
- چهار تاقی دوران ساسانی در شهر دره شهر.
- آبشار ماربره در نزدیكی دره شهر در مسیر جاده پل دختر.
- حوضچه آب زمزم در نزدیكی بقعه جابر.
- آثار تاریخی پل گاو میشان مربوط به دوران ساسانی بر روی سیمره.
- زیارتگاه جابر انصاری در روستای جابر كلم.
- زیارتگاه بابا سیف الدین درروستای ارمو.
- زیارتگاه امام زاده صالح در ماژین.
- قلعه و شهر تاریخی ماژین.
- غار كول كنی در ماژین.
- مناظر و چشم اندازهای زیبای كبیر كوه در كنار رود سیمره
 


صنایع و معادن


صنایع دستی مهم ترین صنایع این استان راتشكیل می دهند و از صنایع ماشینی و معادن این شهرستان اطلاعات مستندی در دست نیست.  

 

کشاورزی و دام داری


اقتصاد دره شهر بر پایه كشاورزی باغداری و دامداری استوار است. آب كشاورزی از چاه ها، چشمه ها و رود فراهم می شود و محصولات كشاورزی و باغی آن عبارتند از: ‌گندم، جو، بنشن، ذرت، گیاهان علوفه ای، برنج، كنجد، تره بار، گردو، ‌انار، انگور، سیب و انجیر. دامداری نیز در این شهرستان رونق دارد و محصولات و فرآورده های دامی و نیز دام به شهرستان های دیگر صادر می شود.  

 

مشخصات جغرافیایی


شهرستان دره شهر در درازای جغرافیایی 47 درجه و 22 دقیقه و پهنای جغرافیایی 33 درجه و 8 دقیقه و در بلندی 650 متری از سطح دریا واقع است. شهر دره شهر در 142 كیلومتری شهر ایلام و در مسیر جاده ایلام ـ پل دختر قرار دارد. آب و هوای آن معتدل و خشك، بیش ترین درجه گرما 42 درجه و كم ترین درجه گرما 6- درجه می باشد. بارندگی سالانه بطور متوسط 350 میلیمتر است. شهرستان دره شهر از شمال باختری، شمال تا جنوب خاوری به ترتیب با شیروان و چرداول، كوهدشت و پل دختر (استان لرستان)، از جنوب خاوری، جنوب تا شمال باختری به ترتیب با آبدانان، دهلران، مهران و ایلام همسایه است. 

 

وجه تسمیه و پیشینه تاریخی


نام دره شهر شاید از رود سیمره گرفته شده باشد كه این رود تا قبل از ورود ایلام گاماسب نام دارد و هنگام ورود به ایلام سیمره نامیده می شود. آورده اند كه چون دره شهر در كنار رود سیمره در دره ای از دره های كبیر كوه قرار گرفته، دره شهر نام یافته است. شهر تاریخی و باستانی دره شهر در ادوار مختلف بارها ویران و آباد گشته است. از جمله عوامل ویرانی آن تاخت و تاز سپاهیان آشور و عرب ها بوده است. بنا بر نظری، دره شهر محل شهر باستانی ‹‹ماداكتو›› پایتخت عیلامی است. عیلامیان كه دردوره عهد باستان فرمانروای كوه های لرستان بودند؛‌ دره رودخانه و راه بزرگ ارتباطی منطقه و مرز شمالی را متصرف شدند و اماكن مستحكمی تاسیس نمودند كه ماداكتو پایتخت دوم آنان از آن جمله است. ظاهرا دره شهر اولین شهر عیلامی بوده است كه در حمله آشور بانی پال ویران و مردم آن قتل عام شده اند. در دره سیمره بقایای خرابه های عهد ساسانی به جامانده اند. ظاهرا دره شهر در دوره اعتلای هخامنشیان هنوز هم ویران بوده و یا اهمیت گذشته را نداشته است، اما عهد اشكانیان دوره تجدید حیات آن بوده و در دوره ساسانی نیز مجددا رونق یافته و آباد گردیده است. در خرابه های دره شهر كه بازمانده یك شهر از زمان ساسانیان است، آثار چهار راه ها، كوچه ها و معابر با نظم ویژه ای كه در شهر سازی آن دوره معمول بود، باقی مانده است. سكه هایی كه در خرابه های دره شهر پیدا شده اند به خسرو سوم و جانشیان او تعلق دارند. گفته می شد كه دره شهر در هنگام آبادانی متجاوز از 5000 خانه داشته است. درمیان خرابه های آن اثری از ساختمانی كه شاید روزی مسجد و یا عبادتگاه دوره اسلامی بوده باشد، یافت نشده است. در حال حاضر شهر دره شهر كه در دامنه كبیر كوه و در كنار خرابه های شهر باستانی دوره ساسانی و رودخانه خروشان سیمره قرار دارد، با استعداد كشاورزی وافر، ‌منابع آب غنی، مراتع سبز و جنگل های انبوه یكی از شهرهای باستانی و مهم استان ایلام محسوب می شود. برخی بر این باورند كه دره شهر را خسرو پرویز پادشاه ساسانی ساخته است. گفته می شود اسكندر مقدونی هنگامی كه از شوش عازم شعر كلنی بوده از دره شهر عبور كرده است . پس از حمله اعراب سیمره یا دره شهر حاكم نشین مهرجانقذق شد و تا سده چهارم هجری قمری ،آباد و پرنعمت بوده است . ابودلف در سفر نامه خود می نویسد : سیمره نیز شهر زیبایی است كه در آن درختان خرما و زیتون و گردو و در طرف دیگر برف و كوهستان با هم دیده می شوند. یاقوت حموی نیزدر باره دره شهر می نویسد: شهری است در نواحی جبل به سوی خوزستان و آن را مهرجانقذق خوانند و آن آبادان و دارای میوه ها و آب است .