شهرستان رودبار با زیتون‌های معروفش در سطح ایران شناخته شده و یكی از مهم ترین و زیباترین شهرستان های استان گیلان به شمار می‌آید كه به اندازه‌ی كافی از چشم اندازهای طبیعی زیبا چون رودخانه‌ها و آبشارها و صخره ها و دره های پرشكوه برخوردار است. رودبار منطقه ای كوهستانی است و مرتفع ترین شهرستان استان گیلان به شمار می آید. رودبار را می توان دروازه ورودی گیلان از طریق مركز كشور دانست. كوه های بسیار زیبای این ناحیه، به صورت رشته های موازی با دره های جالب توجه، فضای دل‌نشینی را پدید آورده اند. با این كه پیشینه تمدن رودبار و نواحی پیرامون آن، به دو هزار سال پیش از میلاد مسیح می رسد با این حال در متن های تاریخی كم تر به نام این شهر اشاره شده است. باغ‌داری و كشاورزی اساس اقتصاد این شهرستان را تشكیل می‌دهدوشال‌بافی، جوراب‌بافی، و تهیه لباس از پشم گوسفند از جمله صنایع دستی این منطقه به شمار می‌آیند. صادرات رودبار را زیتون، روغن، ‌عسل، صابون، ‌كفش و چرم تشكیل می‌دهند. مهم‌ترین صنایع‌دستی این شهرستان را سبدبافی،حصیربافی،نمدمالی، صنعت‌ریسندگی و بافندگی و شیشه‌گری تشكیل می‌دهند. نمدمالی یكی از صنایع دستی مهم شهرستان رودبار است كه در اصل گونه‌ای فرش است كه از رخنه رطوبت و سرما جلوگیری می كند و از پشم تهیه می‌شود. حصیر، سبد، كلاه، زیرانداز و كف‌پوش كه جنبه‌ی تزیینی دارند از دیگر صنایع دستی شهرستان رودبار به شمار می‌آیند. چشمه آب معدنی سنگرود، چشمه آب گرم ماسخنور، دره گوهر رود، آرامگاه آقا سید محمود مرندی، آرامگاه پیر مومنی، بقعه امام‌زاده طیب و طاهر، بقعه امام زاده محمد حنیفه، پل تاریخی، تپه باستانی مارلیك و روستای تاریخی هرزویل از جمله مناطق دیدنی و تاریخی شهرستان رودبار به شمار می‌رود.

مکان های دیدنی و تاریخی


چشمه آب معدنی سنگرود: دهستان عمارلو – بخش رودبار
چشمه آب گرم ماسخنور: 5 كیلومتری رودبار
دره گوهر رود: كرانه خاوری سفید رود، نزدیكی رودبار
آرامگاه آقا سید محمود مرندی : 3 كیلومتری خاور منجیل
آرامگاه پیر مومنی: 16 كیلومتری شمال رودبار
بقعه امامزاده طیب و طاهر : 30 كیلومتری شمال خاوری لوشان
بقعه امام زاده محمد حنیفه : 12 كیلومتری شمال خاوری لوشان
پل تاریخی : لوشان رودبار
تپه باستانی مارلیك: رودبار
روستای تاریخی هرزویل: نزدیكی شهر منجیل 


صنایع و معادن


صنایع موجوددر رودبار در ارتباط با كشاورزی و باغ‌داری است . معادن خاك نسوز و سنگ آهك نیز از جمله مهم ترین معادن این شهرستان به شمار می‌آیند. 


کشاورزی و دام داری


رودبار از خاك حاصل‌خیز و آب كافی برای كشاورزی برخوردار است. آب كشاورزی از طریق سد منجیل، رودهای فرعی و چشمه ها فراهم شده و فرآورده های آن عبارتند از : زیتون، گندم، برنج، جو، ‌گردو، سیب و فندق. دام‌داری در كنار كشاورزی ولی در ابعاد ضعیف تر از كشاورزی و باغ‌داری صورت می‌گیرد. 

مشخصات جغرافیایی


شهرستان رودبار یكی از شهرستان های استان گیلان است و مركز آن و در 67 كیلومتری شهر رشت قرار دارد. مركز شهرستان رودبار در 49 درجه و 24 دقیقه عرض جغرافیایی و در ارتفاع 250 متری از سطح دریا واقع است. رودبار از شمال به سیاهكل، رشت و شفت، از خاور به رودسر و از جنوب به قزوین محدود می شود. آب و هوای آن معتدل و مرطوب و میزان بارندگی سالانه 650 میلی‌متر است رود سفید رود از میان شهر می‌گذرد. بر اساس سرشماری 1375 شهرستان رودبار 113083 نفر جمعیت داشته است. مردم رودبار آریایی نژادند و به زبان فارسی با گویش گیلكی سخن می گویند. از نظر زبان و لهجه، شهر رودبار را می توان مرز گیلان دانست. چه با گذشتن از این شهر و رسیدن به شهر منجیل از تعداد افرادی كه به گویش گیلكی سخن می گویند كم شده و آذری‌زبان ها بیش‌تر می شوند. رودبار بر سر راه تهران – رشت قرار گرفته كه با تهران 258 كیلومتر و با رشت 67 كیلومتر فاصله دارد. راه دیگر رودبار، راه فرعی رودبار – كلیشم است که به طول 70 كیلومتر به سمت خاور می رود. 


وجه تسمیه و پیشینه تاریخی


به سبب تعدد رود های جاری در این ناحیه، این منطقه را رودبار نامیده اند. با آن كه پیشینه تمدن رودبار و نواحی پیرامون آن، به دو هزار سال پیش از میلاد مسیح
می‌رسد، در متن های تاریخی كم تر به نام این شهر اشاره شده است. پس از اسلام، طایفه هایی از شام و حلب به رودبار مهاجرت كردند و در آن ساكن شدند. بعدها، در زمان نادرشاه افشار، گروهی از كردهای قوچان و نواحی شمال خراسان نیز ناگزیر از سكونت در این شهر شدند. رودبار منطقه ای كوهستانی است و مرتفع ترین شهرستان استان گیلان به شمار می آید. رودبار را می توان دروازه ورودی گیلان از طریق مركز كشور دانست. كوه های بسیار زیبای این ناحیه، به صورت رشته های موازی با دره های جالب توجه، فضای دلنشینی را پدید آورده اند. طبق شواهد و مدارک موجود تاریخ سکونت در این شهرستان به قبل از اسلام بر می گردد، اما در این روایات به رودبار به عنوان شهرستان اشاره ای نشده است و عنوان مشخص شهر در چند دهه اخیر به رودبار داده شده است. رودبار تا سال 1345 شامل تعدادی روستای نزدیک به هم بوده که از این سال به عنوان شهر تلقی شده است. این شهر از چند نقطه منفصل از یك‌دیگر تشکیل شده بود که سابقه تمدن آن ها به بیش از 700 سال می رسد، اما سكونت ممتد در این مكان به حدود 250 سال قبل برمی‌گردد. هسته اولیه این شهر در سه نقطه بالا بازار، وسط بازار و پایین بازار شكل گرفته است.
هسته اولیه بالا بازار در محله آلیزه - که ساختمان های آن از ناپایدارترین مصالح ساخته شده بود - و در 250 سال قبل شكل گرفت. ساختمان های خشت و گلی با سقف چوبی و راه های ارتباطی (كوچه های باریک و تنگ) از مشخصات این محله بوده است. به خاطر همین خصوصیات این محله بیش ترین تلفات را بر اثر زلزله داشته است. وجود بازار در محله پایین بازار که تمام آن همزمان ساخته شده بود، سبب گشت که بسیاری از مردم منطقه جهت سكونت دایمی از محل ییلاق پایین بیایند. نکته مهم این که این محل راه عبور قافله های تجار و مسافرین شمال و مشهد بوده است و قشونی كه برای جنگ به گیلان می رفتند نیز از این نقطه عبور می کردند.
رشد بعدی شهر رودبار با گسترش این سه محله صورت گرفت. در طرف دیگر رودخانه سفیدرود باغ بزرگی وجود داشت كه چند دهه پیش خریداری شده و در نزدیكی آن خانه و كارخانه روغن كشی احداث‌شد. به این ترتیب ساحل مقابل سفیدرود نیز شروع به گسترش کرد. محلات دیگر رودبار که همگی دارای قدمت زیادی هستند، منفصل از شهر رشد کرده بودند که در سال های اخیر این نقاط به عنوان بخشی از شهر مطرح شدند. ساختار شهر رودبار یک ساختار پراكنده است كه در ابتدا طی یک قرارداد به عنوان شهر تعیین شد و سپس در طول زمان تجلی تاریخی، روانی و سپس كالبدی پیدا کرد. فرم غالب این شهر خطی است كه توسط عوامل خطی جاده، رودخانه و دره شكل گرفته است.