شهرستان اردستان یكی از شهرستان های استان اصفهان است كه در ناحیه‌ی مركز استان واقع شده است. اردستان یکی از شهرستان های استان اصفهان است که هم چون دیگر مناطق این استان از سابقه‌ی نیکویی در صنایع دستی برخوردار است. هنرهای دستی این شهرستان که بیش تر توسط سرپنجه هنرمند زنان و دختران خلق می شوند را فرش بافی، جاجیم بافی، گلیم بافی، شال بافی، چادر، خیمه، كلاه و دستكش بافی تشكیل می دهند. فرش بافی از اهمیت زیادی برخورداراست و نقش مهمی در اقتصاد مردم این منطقه دارد. البته قالی بافی اردستان دارای قدمت زیادی نیست ولی با طرح كاشان و نقش های ترنج، محراب، افشان، لچكی و خشتی بازارهای زیادی پیدا كرده است. از سال 1364 یک شركت فرش نیز در مركز این شهرستان دایر شده که به كار تهیه، تولید و صدور فرش اشتغال دارد. مسجد های تاریخی به علاوه آرامگاه های تاریخی مهم ترین مكان های تاریخی‌ودیدنی شهرستان اردستان را تشكیل می دهند.

مکان های دیدنی و تاریخی


بنای مسجد جامع اردستان در مركز محله محال اردستان واقع شده و از كهن ‌ترین مساجد ایران است كه براساس بررسی های صورت گرفته‎؛ ‌بنای اولیه آن، مربوط به قرون اولیه اسلامی است و در دوره سلجوقی تجدید بنا و در دوره های دیگر، بخش‌های مختلفی به آن اضافه شده است. هم چنین بنای مسجد جامع زواره دربخش مركزی زواره، در 15 كیلومتری شمال خاوری اردستان واقع شده و با توجه به مدارک موجود، اولین مسجد چهار ایوانی ایران است كه در دوره سلجوقی ساخته شده و اصالت خود را به نحو شایسته‌ای محفوظ داشته است. این مسجد ها به علاوه آرامگاه های تاریخی مهم ترین مكان های تاریخی شهرستان اردستان را تشكیل می دهند.  

 

صنایع و معادن


اردستان دارای معدن منگنزی از گونه عالی است، که 75 درصد منگنز دارد و مواد خارجی آن ناچیز است.
 


کشاورزی و دام داری


كشاورزی در ناحیه اردستان بیش تر به صورت دیمی و كم تر به صور ت آبی و باغ داری است. دام داری نیز در این شهرستان به صورت سنتی رواج دارد.  


مشخصات جغرافیایی


شهرستان اردستان، با پهنه ای حدود 11 هزار و 293 كیلومتر مربع در شمال استان اصفهان، ‌در جنوب كویر نمك، در 33 درجه و 23 دقیقه پهنای شمالی و 52 درجه و 22 دقیقه درازای خاوری نسبت به نیمروز گرینویچ قرار دارد. این شهرستان از شمال به استان سمنان، از باختر به شهرستان های كاشان، نطنز و برخوار و میمه، از خاور به شهرستان نایین و از جنوب به شهرستان های اصفهان و نایین محدود است. آب و هوای این شهرستان گرم وخشک بوده و بیشترین درجه حرارت در تیر و مرداد و كم ترین آن در دی و بهمن است. پوشش گیاهی این ناحیه از گونه استپ بیابانی است. كوه های غیر منظمی از شعبه های كوه كركس، از جنوب شهرستان می گذرد و بلندی آن از سطح دریا یک هزار و 207 متر می باشد.
 


وجه تسمیه و پیشینه تاریخی


بنا بر روایتی، نام اردستان از دو پاره‌ی «ارد» به معنی مرد خشمگین و «ستان» به معنای مكان تشكیل شده است. یعنی سرزمین مردان غیور و خشمگین. به روایتی دیگر اردستان از بناهای اردشیر دراز دست است و معنای آن، استان و محل اردشیر بوده و به دلیل كاربرد زیاد آن به اردستان تبدیل شده است. هم چنین بر پایه افسانه ای، اردستان مسكن رستم، جهان پهلوان سیستانی بوده و به ارگ دستان سپس به ارگستان و سرانجام به اردستان سرشناس شده است. اردستان شهری است كهن، و بر پایه گفته های تاریخ نگاران ایرانی و عرب، در دوران اشكانی، پایتخت اردوان چهارم بوده است. اردشیر اول، بنیان گذار پادشاهی ساسانی، آتشكده ای در آن جا بنا كرده و انوشیروان نیز در این شهر به دنیا آمده است. در دوران اسلامی و اواخر سده 3 هـ . ق اردستان شهری استوار و دارای بارویی با پنچ دروازه و یک میل مربع پهنه بوده است. این شهر در دوران آل بویه با نطنز، بلوكی را تشكیل می داده كه مركز آن اردستان و جایگاه فرمانروایی حاكم دیلمانان بوده است. اردستان در دوران صفویه از شهرهای آباد و مهم ایران شمرده می شد. می گویند مردم اردستان در برابر چپاول و كشتار افغان ها، چنان پایداری كردند كه اشرف افغان دیوانه شد. در دوران قاجاریه به ویژه در زمان حكومت ناصرالدین شاه اردستان جای گاه بهتری یافت و آرام بود، اما پس از كشته شدن ناصرالدین شاه این ناحیه نا امن شد.